Türkiye Brexit Olası Riskler Raporu

Türkiye Brexit Olası Riskler Raporu

Türkiye Brexit Olası Riskler Raporu

Brexit Raporu | Özet

Bu makale Avrupa Birliğinden 2021 itibariyle ayrılacak olan İngiltere ve Avrupa Birliği ülkeleri arasında yaşanabilecek olumlu ve olumsuz senaryoları incelemektir. Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Birliği arasında imzalanmış bulunan Gümrük birliği antlaşması kapsamında İngiltere'nin Birleşik Krallık EXIT adı altında ayrılmasının Türkiye'ye etkileri ayrıntılı bir şekilde anlatılacaktır.Bu makale sonucunda İngiltere ve Türkiye arasında yaşanabilecek olumsuz etkiler ve Teknik düzenlemeler kapsamında oluşabilecek iş yükleri Gümrük ve Dış ticaret boyutunda e ayrıca vergilendirme boyutları ele alınacaktır.

Anahtar Kelimeler: Brexit, Vergi, Ticaret Politikası, Tarife

Brexit nedir?

Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'nden ayrılması, kısaca Brexit,çeşitli kişiler, çıkar grupları ve siyasi partiler tarafından Birleşik Krallık'ın 1973'te Avrupa Birliği'nin önceli olan Avrupa Ekonomik Topluluğu'na katılmasından beri yürütülen bir siyasi hedef. Avrupa Birliği'nden ayrılma hakkı, Avrupa Birliği Antlaşması'nın 50. maddesi ile tüm üye ülkelere tanınmıştır.

İngiltere Avrupa Birliğinden Neden ayrılıyor?

İngiltere 2016'da yapılan AB referandumunda yüzde 48'e karşı yüzde 52 ile Brexit kararı alınmıştı. Bu karar alınmasından önce 1970’lerde İngiltere’de enflasyonun yükselmesi ve petrol krizi nedeniyle oluşan ekonomik buhran, ülke tarihinin ilk Brexit oylamasının kapısını açtı.1975 yılında üyeliğe devam edip edilmemesi konusunda yapılan ilk referandumda halkın yüzde 67’si, Avrupa Topluluğu’nun bir parçası olarak kalma yönünde oy kullandı. Ancak İngiltere’de “Avrupa şüpheciliği” hız kesmeden genişliyordu. Ülke, Avrupa Topluluğu’nun “geçinilmesi zor ortağı” olmakla ün salmaya başlamıştı.İlerleyen yıllarda da AB bütçesine yaptıkları ödemelerden ve Brüksel kurallarına uymak zorunda olmaktan rahatsız olan İngiltere 2016'da yapılan AB referandumunda çıkma kararı verdi.

Avrupa Birliği ve İngiltere şimdi hangi aşamada?

Genel seçimden sonra Avrupa Parlamentosu geri çekilme anlaşmasını onayladı ve 31 Ocak 2020'de, saat 23:00'de Birleşik Krallık resmî olarak Avrupa Birliği'nden ayrılmıştır.Böylelikle, 31 Aralık 2020'de sona erecek olan ve İngiltere ile AB'nin gelecekteki ilişkilerini müzakere edecekleri bir geçiş dönem başlamıştır.İngiltere, AB hukukuna tabidir ve geçiş sırasında AB gümrük birliğinin ve tek pazarın bir parçası olmaya devam etmektedir, ancak artık AB'nin siyasi organlarının veya kurumlarının bir parçası değildir.Bu duruma göre Geçiş Dönemi boyunca, AB ve Birleşik Krallık'ın arasında gelecek dönem ilişkilerini şekillendirecek yeni bir Ticaret Anlaşması müzakere edilmektedir. Söz konusu müzakerelere paralel olarak ülkemizle Birleşik Krallık'ın arasında bir ikili ticaret anlaşması yapmak üzere, iki ülke arasında kurulmuş olan Ticaret Çalışma Grubu bünyesinde STA müzakere edilmektedir.

Gümrük Vergileri Uygulaması nereden bakabilirim?

Birleşik Krallık'ın hükümeti, 19 Mayıs 2020 tarihinde 1 Ocak 2021 itibarıyla uygulayacağı gümrük vergilerini yayımlamıştır. Söz konusu gümrük vergilerine https://www.gov.uk/check-tariffs-1-january-2021 adresinden ulaşılabilmektedir.

Söz konusu bağlantıya tıkladıktan sonra gelen sayfada ‘start now’ butonuna basılması ve sonra gelen sayfada HS kodunu girerek ürün araması yapılması veya sayfanın aşağısındaki bağlantılardan tüm tarife rejiminin indirilmesi mümkündür. Birleşik Krallık'ın 1 Ocak 2021 itibarıyla üçüncü ülkelere uygulayacağı vergiler “UK Global Tariff” başlığı altında belirtilmiştir.

Menşe ve Dolaşım Belgeleri

Eşyanın doğrudan Türkiye’den veya AB üzerinden dolaylı olarak Birleşik Krallık gitmesi halinde; diğer üçüncü ülkelerden ithal dilen eşya ile aynı muameleye tabi tutulacaktır. Hâli hazırda olduğu üzere, eşya Birleşik Krallık sınırında gümrük beyanına tabi olacaktır. Bu çerçevede, Birleşik Krallık üçüncü ülkelere yönelik uyguladığı sistemler geçerli olacaktır.

Ocak 2021’den itibaren,

Hazır giyim ve elektronik gibi “standart ürün” ithalatçılarının, ithal edilen ürünlerin kaydını tutmak ve azami altı ay içinde gümrük beyannamesi düzenlemek gibi temel gereklilikleri yerine getirmeleri beklenmektedir. İthalatın tamamı için gümrük vergilerinin ödenmesi gerekmekte olup, gümrük beyannamesi doldurulana dek ödemenin ertelenmesi mümkün olacaktır. Alkol, tütün ve zehirli kimyasallar gibi ürünlerin Büyük Britanya’ya girişi esnasında gümrük beyannamelerinin doldurulması gerekecektir. Canlı hayvan ve yüksek riskli bitki ve bitki ürünleri ithalatında, ithalatçının ön bildirim ve sağlık belgelerinin tevsik edilmesi gibi yükümlülükleri yerine getirmesi beklenecektir. Yüksek riskli hayvansal ürünlerde de ön bildirim şartı bulunmaktadır. Belge kontrolleri hızla yapılacak olup, yüksek riski ürünlerin fiziki denetimleri ürünün varış noktasında veya başka bir yerleşkede gerçekleştirilecektir.

Nisan 2021’den itibaren,

Tüm hayvansal ürünler (et, kedi-köpek maması, bal, süt ve yumurta ürünleri gibi) ile bitki ve bitkisel ürünlerine ilişkin ön bildirim yapılması ve sağlık belgelerinin tevsiki gerekecektir.

Temmuz 2021’den itibaren,

Tüm ürünlerin dolaşımında, gerekli tüm beyanların yapılması ve vergilerin ithalat noktasında ödenmesi esas olacaktır. Güvenlik ve emniyet beyannameleri uygulamaya konulacak, sağlık ve bitki sağlığı önlemleri çerçevesinde (daha fazla) fiziki denetim ve numune alımı yapılacaktır; hayvan, bitki ve bunlardan üretilen ürünlere ilişkin kontroller Büyük Britanya sınır kontrol noktalarında gerçekleştirilecektir.

Türkiye'yegelen İngiltere kaynaklı eşyaların Gümrük Vergileri durumu

Birleşik Krallık'ın’dan ithal edilen ürünlere 1 Ocak 2021 sonrasında İthalat Rejimi Kararının 8 No’lu sütununda yer alan diğer ülkeler için uygulanan gümrük vergileri geçerli olacaktır. Ayrıca, Birleşik Krallık'ın’dan ülkemize ithal edilecek ürünler, AB üzerinden A.TR Dolaşım belgesi ile gelse dahi ilave gümrük vergisine tabi olacaktır.

Menşe ve Dolaşım Belgeleri

Mevcut durumda, 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı kapsamında, AB ile sanayi ve işlenmiş tarım ürünlerinin ticaretinde serbest dolaşım prensibi kapsamında A.TR Dolaşım Belgesi kullanılmaktadır. Tarım ürünleri ile AKÇT ürünleri ticareti ise serbest ticaret düzenlemeleri çerçevesinde yürütülmekte ve eşyanın menşei EUR.1, EUR-MED Dolaşım Belgesi, Fatura Beyanı veya EUR-MED Fatura Beyanı ile ispat edilmektedir.Birleşik Krallık'ın’AB’den anlaşmasız ayrılması halinde,Birleşik Krallık'ın, ülkemiz gümrük vergisi uygulamaları açısından üçüncü ülke statüsünde olacak, ticarette bu belgelerin kullanımı mümkün olmayacaktır. Birleşik Krallık'ın,Türkiye’nin ilave gümrük vergisi uygulaması açısından AB ve çapraz menşe kümülasyonu sistemine dahil ülkeler dışında değerlendirilecek olup, bu amaçla ibraz edilen belgelerde Birleşik Krallık'ın menşe ülke olarak beyan edilmesi halinde, eşya ilave gümrük vergisine tabi olacaktır.

Teknik yönlendirme notlarında yer alan Birleşik Krallık’ın AB’den çıkış tarihi nedir?

Birleşik Krallık'ın AB’den çıkış tarihi 31 Ekim 2019 olarak kararlaştırılmıştır. Anlaşmasız Brexit durumunda bu tarih itibarıyla Birleşik Krallık'ın, AB için üçüncü ülke konumuna geçecektir. 31 Ekim 2019 tarihini Birleşik Krallık'ın AB’den çıkış tarihi olarak kabul eden karar kapsamında, sektörler özelinde referans gösterilen bildirimlerde “çıkış tarihi itibarıyla” ifadesi ile nitelenen durumların tümünün ise 1 Kasım 2019 tarihinden itibaren geçerli olacak durumlar olarak okunması ve değerlendirilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, AB ve Birleşik Krallık'ın arasında çıkış tarihine ilişkin yeni bir anlaşmaya varılması ve söz konusu çıkış tarihinin ertelenmesi mümkün bulunmaktadır.

Ortak Transit Rejimi

Ortak Transit Rejimi; 1987 yılında imzalanan Ortak Transit Sözleşmesine taraf olan AB ve EFTA üyesi ülkeler arasında eşyanın gümrük vergilerinin askıya alınarak taşındığı sistemdir. Bu taşıma işlemi 2005 yılından itibaren “Yeni Bilgisayarlı Transit Sistemi” (NCTS) adı verilen sistem ile elektronik mesajlar kullanılarak beyan ve takip edilmektedir. Ülkemiz, 1 Aralık 2012’de Ortak Transit Sözleşmesine katılarak, NCTS uygulamasına dahil olmuş ve taşımacılık sektörü açısından Avrupa Birliği’ne entegre olmuştur. Sistem halihazırda Türkiye ile birlikte 35 ülke tarafından kullanılmaktadır. Tüm işlemler elektronik sistem üzerinden yürütüldüğünden taşımacılık sektörü için önemli bir rekabet avantajı sağlamaktadır. Böylelikle, Türkiye’den bir AB ülkesine yapılacak karayolu taşımasında örneğin Ankara’dan açılacak bir T1 beyannamesi ile Hamburg ya da Londra’ya kadar eşyanın tek beyan ve tek teminat ile taşınması mümkün olmaktadır. Birleşik Krallık, Ortak Transit Rejimi (OTR) üyeliğini Brexit sonrasında kendi adına sürdürecektir.

Son olarak;

Birleşik Krallık'ın, eşyanın doğrudan Türkiye’den geldiği hallerde, sanayi ve işlenmiş tarım ürünleri için A.TR dolaşım belgesini, tarım ürünleri ve AKÇT ürünleri için EUR.1 ve EUR-MED gibi menşe ispat belgelerini kabul etmeyecektir. Türkiye ve Birleşik Krallık'ın arasında herhangi bir tercihli düzenleme olmayacağından ötürü, anti-damping vergisi gibi bazı ticaret politikası önlemleri uygulanması halinde tercihsiz menşe kuralları geçerli olacak ve menşe şahadetnamesi kullanılması gerekecektir. Bu hallerde, Brexit sonrasında Birleşik Krallık'ın tarafı mevcut şahadetnamelerde esasen bir değişikliğe gitmemiş olmakla beraber, şahadetnameler doldurulurken varış ülkesi olarak “EC/European Community” yerine “UK/United Kingdom” yazılması gerekmektedir.

Gümrük vergileri Birleşik Krallık'dan ithal edilen ürünlere 1 Ocak 2021 sonrasında İthalat Rejimi Kararının 8 No’lu sütununda yer alan diğer ülkeler için uygulanan gümrük vergileri geçerli olacaktır. Ayrıca, Birleşik Krallık’dan ülkemize ithal edilecek ürünler, AB üzerinden A.TR Dolaşım belgesi ile gelse dahi ilave gümrük vergisine tabi olacaktır.

Bretix Raporu